Art. 151.
§ 1. Praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy, a
także praca wykonywana ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy,
wynikający z obowiązującego pracownika systemu i rozkładu czasu pracy,
stanowi pracę w godzinach nadliczbowych. Praca w godzinach nadliczbowych
jest dopuszczalna w razie:
1) konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub
zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii,
2) szczególnych potrzeb pracodawcy.
§ 2. Przepisu § 1 pkt 2 nie stosuje się do pracowników zatrudnionych na
stanowiskach pracy, na których występują przekroczenia najwyższych
dopuszczalnych stężeń lub natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia.
§ 3. Liczba godzin nadliczbowych przepracowanych w związku z
okolicznościami określonymi w § 1 pkt 2 nie może przekroczyć dla
poszczególnego pracownika 150 godzin w roku kalendarzowym.
§ 4. W układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie pracy albo w umowie o
pracę, jeżeli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy lub nie
jest obowiązany do ustalenia regulaminu pracy, jest dopuszczalne
ustalenie innej liczby godzin nadliczbowych w roku kalendarzowym niż
określona w § 3.
§ 5. Strony ustalają w umowie o pracę dopuszczalną liczbę godzin pracy
ponad określony w umowie wymiar czasu pracy pracownika zatrudnionego w
niepełnym wymiarze czasu pracy, których przekroczenie uprawnia
pracownika, oprócz normalnego wynagrodzenia, do dodatku do
wynagrodzenia, o którym mowa w art. 151
1 § 1.
Art. 151
1.
§ 1. Za pracę w godzinach nadliczbowych, oprócz normalnego wynagrodzenia, przysługuje dodatek w wysokości:
1) 100% wynagrodzenia - za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających:
a) w nocy,
b) w niedziele i święta niebędące dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy,
c) w dniu wolnym od pracy udzielonym pracownikowi w zamian za pracę w
niedzielę lub w święto, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu
pracy,
2) 50% wynagrodzenia - za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w każdym innym dniu niż określony w pkt 1.
§ 2. Dodatek w wysokości określonej w § 1 pkt 1 przysługuje także za
każdą godzinę pracy nadliczbowej z tytułu przekroczenia przeciętnej
tygodniowej normy czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym, chyba
że przekroczenie tej normy nastąpiło w wyniku pracy w godzinach
nadliczbowych, za które pracownikowi przysługuje prawo do dodatku w
wysokości określonej w § 1.
§ 3. Wynagrodzenie stanowiące podstawę obliczania dodatku, o którym mowa
w § 1, obejmuje wynagrodzenie pracownika wynikające z jego osobistego
zaszeregowania określonego stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli
taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu
warunków wynagradzania - 60% wynagrodzenia.
§ 4. W stosunku do pracowników wykonujących stale pracę poza zakładem
pracy wynagrodzenie wraz z dodatkiem, o którym mowa w § 1, może być
zastąpione ryczałtem, którego wysokość powinna odpowiadać przewidywanemu
wymiarowi pracy w godzinach nadliczbowych.
Art. 151
2.
§ 1. W zamian za czas przepracowany w godzinach nadliczbowych
pracodawca, na pisemny wniosek pracownika, może udzielić mu w tym samym
wymiarze czasu wolnego od pracy.
§ 2. Udzielenie czasu wolnego w zamian za czas przepracowany w godzinach
nadliczbowych może nastąpić także bez wniosku pracownika. W takim
przypadku pracodawca udziela czasu wolnego od pracy, najpóźniej do końca
okresu rozliczeniowego, w wymiarze o połowę wyższym niż liczba
przepracowanych godzin nadliczbowych, jednakże nie może to spowodować
obniżenia wynagrodzenia należnego pracownikowi za pełny miesięczny
wymiar czasu pracy.
§ 3. W przypadkach określonych w § 1 i 2 pracownikowi nie przysługuje dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych.
Art. 151
3.
Pracownikowi, który ze względu na okoliczności przewidziane w art. 151 §
1 wykonywał pracę w dniu wolnym od pracy wynikającym z rozkładu czasu
pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy, przysługuje w zamian
inny dzień wolny od pracy udzielony pracownikowi do końca okresu
rozliczeniowego, w terminie z nim uzgodnionym.
Art. 151
4.
§ 1. Pracownicy zarządzający w imieniu pracodawcy zakładem pracy i
kierownicy wyodrębnionych komórek organizacyjnych wykonują, w razie
konieczności, pracę poza normalnymi godzinami pracy bez prawa do
wynagrodzenia oraz dodatku z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych, z
zastrzeżeniem § 2.
§ 2. Kierownikom wyodrębnionych komórek organizacyjnych za pracę w
godzinach nadliczbowych przypadających w niedzielę i święto przysługuje
prawo do wynagrodzenia oraz dodatku z tytułu pracy w godzinach
nadliczbowych w wysokości określonej w art. 151
1 § 1, jeżeli w zamian za pracę w takim dniu nie otrzymali innego dnia wolnego od pracy.
Art. 151
5.
§ 1. Pracodawca może zobowiązać pracownika do pozostawania poza
normalnymi godzinami pracy w gotowości do wykonywania pracy wynikającej z
umowy o pracę w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym przez
pracodawcę (dyżur).
§ 2. Czasu dyżuru nie wlicza się do czasu pracy, jeżeli podczas dyżuru
pracownik nie wykonywał pracy. Czas pełnienia dyżuru nie może naruszać
prawa pracownika do odpoczynku, o którym mowa w art. 132 i 133.
§ 3. Za czas dyżuru, z wyjątkiem dyżuru pełnionego w domu, pracownikowi
przysługuje czas wolny od pracy w wymiarze odpowiadającym długości
dyżuru, a w razie braku możliwości udzielenia czasu wolnego -
wynagrodzenie wynikające z jego osobistego zaszeregowania, określonego
stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli taki składnik wynagrodzenia
nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania - 60%
wynagrodzenia.
§ 4. Przepisu § 2 zdanie drugie oraz § 3 nie stosuje się do pracowników zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy.
Art. 151
6.
§ 1. W razie ustania stosunku pracy przed upływem okresu rozliczeniowego
pracownikowi przysługuje, oprócz normalnego wynagrodzenia, prawo do
dodatku, o którym mowa w art. 151
1 § 1, jeżeli w okresie od
początku okresu rozliczeniowego do dnia ustania stosunku pracy pracował w
wymiarze godzin przekraczającym normy czasu pracy, o których mowa w
art. 129.
§ 2. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio w razie nawiązania stosunku pracy w trakcie okresu rozliczeniowego.
